INTEGRACJA ODRUCHÓW


Neurostrukturalna Integracja Schematów Odruchów Posturalnych i Dynamicznych

wg dr Svetlany Masgutovej

 

Odruchy pierwotne są to automatyczne, stereotypowe reakcje, które pojawiają się w życiu płodowym i są generowane z poziomu pnia mózgu. Ich integracja jest związana z przejściem pod kontrolę wyższych partii mózgu. Odruchy pierwotne są konieczne, aby dziecko mogło przeżyć pierwsze tygodnie życia. Jeśli jednak odruchy pierwotne zostaną aktywne powyżej 12 miesiąca życia, są traktowane jako diagnostyczne oznaki niedojrzałości w zakresie funkcjonowania Ośrodkowego Układu Nerwowego, co negatywnie wpływa na optymalne funkcjonowanie na poziomie korowym. Przedłużająca się aktywność odruchów pierwotnych może także powstrzymać rozwój odruchów posturalnych, które umożliwiają dziecku skuteczną interakcję ze środowiskiem. Odruchy posturalne zaś są potrzebne do wykształcenia automatycznej (podświadomej) kontroli postawy, równowagi, koordynacji.

 

 

 

 

 Wybrane przykłady odruchów oraz skutków ich niezinegrowania

 

 

Etap w schemacie odruchu Moro
Etap w schemacie odruchu Moro

 Odruch Moro

Skutki psychologiczne:

  • Ciągły niepokój;
  • Przesadzone reakcje na bodźce - labilność emocjonalna, zmienne nastroje, problemy z przyjmowaniem krytyki;
  • Niskie poczucie wartości - poczucie zagrożenia/zależności od innych, potrzeba kontrolowania tego co się dzieje;
  • Problemy z podejmowaniem decyzji;
  • Wysoka aktywność i następujące po niej wyczerpanie.

Skutki sensoryczno-motoryczne:

  • Problemy związane z układem przedsionkowym, takie jak choroba lokomocyjna, kłopoty z utrzymaniem równowagi i koordynacją, zwłaszcza widoczne w czasie gier w piłkę;
  • Reakcja strachu na dotyk;
  • Problemy z układem okoruchowym i widzeniem oraz percepcją, np. efekt braku selekcji wzrokowej - dziecko nie jest w stanie zignorować bodźców wzrokowych w obrębie pola widzenia, tak więc oczy reagują na zarys kształtu i pomijają szczegóły;
  • Niedostateczna reakcja źrenicy na światło, wrażliwość na światło, problemy z patrzeniem na czerń na białym papierze;
  • Możliwe problemy z odbiorem wrażeń słuchowych, powodowane nadwrażliwością na określone dźwięki. Dziecko może słabo różnicować dźwięki i mieć trudności z izolowaniem się od dźwięków, które słyszy w tle;
  • Niska wytrzymałość;
  • Zmniejszona odporność na infekcje i alergeny;
  • Łatwo rozpraszalna uwaga.

 

 

 

TOB zgięciowy
TOB zgięciowy

Odruch TOB

Skutki niezintegrowania:

silny TOB uniemożliwia dziecku naukę raczkowania i pełzania
wpływa na problemy z równowagą statyczną
– brak koordynacji między mechanizmem równowagi a ciałem- koordynacja ruchów

  • Nieprawidłowa postawa - garbienie się (TOB w zgięciu) , tendencja do chodzenia na palcach (TOB w wyproście);
  • Słabe napięcie mięśniowe - hipotonia (TOB w zgięciu);
  • Sztywne, szarpane ruchy z powodu dominacji mięśni prostowników - hipertonia (TOB w wyproście);
  • Choroba lokomocyjna;
  • Lęk wysokości
  • Niechęć do ćwiczeń sportowych;
  • Problemy z percepcją wzrokową (problem z patrzeniem na bliskie odległości, ,efekt figura tło”);
  • Problemy z oceną przestrzeni;
  • Trudności z przetwarzaniem sekwencyjnym;
  • Upośledzone poczucie czasu;
  • Słabe zdolności organizacyjne
  • Szybka męczliwość w pozycji stojącej;
  • zaburza rozwój kontroli głowy.

 

Odruch Galanta

Niezintegrowany:

  • Wpływa na moczenie się nocne u dzieci powyżej 5 roku życia;
  • Dziecko ma trudność z usiedzeniem w jednym miejscu – wiercenie;
  • Wpływa na obniżenie koncentracji i pamięci krótkotrwałej;
  • Odruch Galanta po jednej stronie może zaburzać postawę i chód oraz być przyczyną skoliozy;
  • Może opóźniać pojawienie się odruchu stopniowego obrotu tułowia, upośledzać płynność ruchów i mobilność na zajęciach WF ( rotacja biodra na jedną stronę podczas chodu).